Uludağ’ın eteklerinde kurulmuş olan şirin köyün öyküsü 14. yy. uzanır.Orhan Gazi Vakfiyesi’ne bağlı olarak kurulmuş bu vakif köyü, Bursa’nın Osmanlılar tarafından ele geçirilmesinin ardından bu bölgeye yerleştirilmiş Kayı Boyu’ndan Türkler bölgede birbirine yakın yedi tane Kızık köyü (Bayındırkızık, Derekızık, Hamamlıkızık, Fidyekızık,Fethiyekızık, Değirmenlikızık ve Cumalıkızık) kurmuşlar. Derekızık,Fidyekızık, Hamamlıkızık,Değirmenlikızık,Cumalıkızık,Fethiyekızık günümüze kadar gelebilmiş lakin, Cumalıkızık dışında zamana yenik düşerek gerek mimarisini gerekse otantik dokusunu kaybetmiş.Köyün isminin nereden geldiği konusunda iki görüş hakim;

 

Birincisi: Camiileri olmayan köylerde yaşayanların Cuma namazları için buraya gelmeleri,

 

İkincisi: Köyün kurucusunun Osman Gazi zamanında bölgeye yerleşen Kızıklardan Cuma Ali Bey olmasıdır.

 

 

 

Gezilecek Yerler

 

 

 

 

Cumalıkızık Evleri:

 

 

Cumalıkızık evleri genelde üç katlıdır; birbirine akraba olan ailelerin birlikte, tam bir işbirliği ve uyum içinde yaşamlarını sürdürdüğü bilinmektedir. Cumalıkızık, 270 evden oluşmakta, ancak günümüzde 180 ev kullanılmaktadır.

 

 

Evler yapılırken aile mahremiyetine son derece özen gösterilmiştir. Evlerin dış kısımlarında zemin ve birinci katlar ile avlular, sokak döşemesine uygun moloz taş ve ahşap hatıllı duvarlarla örülmüştür. Üst kat ahşap taşıyıcı hımış dolgu, üstü alaturka kiremitli kırma çatılıdır. Sokaktan ev içinin görülmesi mümkün değildir. Pencereler üst katlarda kafesli veya cumbalıdır. Cumalıkızık evlerinde genelde iki türlü plan uygulanmıştır. Bunlardan birincisi etrafı moloz taşlarla yüksek şekilde örülmüş bir duvarla çevrili dış avludur. Buradan eve giriş kapısına ve hayat kısmına geçilir.

 

 

 

 

 

Evin girişi, böylece sokakla doğrudan ilişkili değildir, ikinci tip evlerde ise dış avlu yoktur. Sokaktan kapı yardımı ile doğrudan hayat kısmına girilir. Dış kapı üzerinde dikey konulan ağaç hatıllarla ızgaralanmış, camsız bir aydınlatma ve havalandırma boşluğu yer alır. Hayat bölümünden iç avluya, ahıra, depolara ve merdivenlere geçilir. Evlerin ana giriş kapıları çift kanatlıdır. Genellikle ceviz ağacından yapılan bu kanatlar dövme demir kuşaklar ve iri başlı çivilerle bağlanmıştır. Kapı kulpları ve tokmak da dövme demirdendir. Kapıların çift kanatlı yapılışı elde edilen ürünün ve tarım araçlarının kolaylıkla içeriye taşınmasını sağlamaya yöneliktir.

 

 

Camiler

Cumalıkızık Cami: Kitabesi bulunmadığından yapılış tarihi, yapanı ve yaptıranı hakkında bilgi bulunmamaktadır. Caminin üç yüz yıl önce yapıldığı anlatılmakla birlikte günümüzdeki izlere bakılarak H.1335 M.1916 tarihinde ciddi bir onarım geçirmiştir. 1950-1955 yıllarında günümüzdeki gibi doğu batı uzantısında genişletilmiştir. Ahşap tavanı değiştirilmiş, orijinal mihrabı güneybatıda bulunmasına rağmen kapatılarak bugünkü mihrap yapılmıştır.

 

 

Hamam ve Çeşmeler

Cumalıkızık Hamamı:

Hamamın güney doğusundaki kapıdan soyunma bölümüne girilir. Buradaki diğer kapıdan külhan (ateşlik) kısmına geçilir. Burası kuzey güney uzantılı, dikdörtgen planlı, beşik tonozlu su deposuna bağlanmaktadır. Ateşlik kısmında tuğla örgülü bir niş yer almaktadır.

Hamamın ılıklık, sıcaklık, su deposu ve traşlık bölümleri orijinal olup, soyunma, külhan ve tuvalet kısımları sonradan yapılmıştır.

Zekiye Hatun Çeşmesi:

Caminin doğu cephesindeki çift merdivenin altındaki 2,10 metre genişliğinde, 1,60 metre derinliğinde ve 1,85 metre yüksekliğindeki beşik tonozlu nişin içindedir.

Beyaz mermerden yapılmış 1,10 metre genişliği, 0,53 metre yüksekliği ve 0,12 metre kalınlığındaki ayna taşının yanları plasterli, üstü silmelidir. Köşeler yarım kemerli ve bir satırlık Osmanlıca kitabesinde “Sahhibül hayrat vel hasenat Zekiye Hatun vakfıdır. Sene 1316 (1917) “ yazılıdır.

 

Diğer Gezilecek Yerler

Anıt Çınarlar: Köyün girişinde Eğrek mahallesindeki meydanda iki tane çınar karşılar. Bunlardan daha genç olanın gövde çevresi 4 metredir. Gövdede çarpmalardan oluşan yumrular yoğundur. Bilhassa kamyon kasalarının sürttüğü yerlerde derin izler kalmıştır.

Gövde iki ana dala ayrılmakta, bunlardan dokuz kol ayrılmaktadır. Rüzgar, kar bazı dallarının kıvrılmasına neden olmuştur.Genç görünüşü, gür dal ve yapraklarıyla Cumalıkızık’ın bol suyuyla beslenmektedir.

Diğer çınarın gövde çevresi 6 metredir. Gövde üzerinde oluşan urlar ve dikili hatlar dikkat çekmektedir.Gövdesi iki ana kola ayrıldıktan sonra on iki dalla genişleyip yükselmektedir. Bazı dalları yağan yoğun karın ağırlığını taşıyamayıp kırılmıştır. Bir genç dalı kalın dala dayanıp, yapışarak gelişmiştir.

Bu çınarda genç, gür ve bol suyla beslenmekte olduğunu belgeleyen koyu yeşil iri yapraklıdır.

Ağaçların gövde çevreleri açılarak beyaz çayır taşlarıyla sınırlanmıştır.

 

 

 

Ulaşım

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bursa’nın doğusunda, Ankara karayolunun 10. kilometresinden güneye Uludağ yamaçlarına giden yol 3 km sonra, Osmanlı sivil mimarisinin en güzel örneklerini günümüze kadar, koruyan Cumalıkızık yerleşimine ulaşır. Cumalıkızık’a, Bursa Santral garajdan minibüs ve belediye otobüsleri aracılığıyla yaklaşık yarım saatte ulaşılabilmektedir.

 

Nerde Kalınır

 

Köyün sit alanı ilan edilmesinden  sonra  köydeki çoğu ev ciddi manada restorasyondan geçirilmiş ve geçirilmekte.Bu evlerden bir kısmı restoran ve pansiyon olarak kullanılmaktadır.Bunlardan biri olan Mavi Boncuk Pansiyon  restoran olarak işletilen geniş bir avluya sahip olup, aile tarafından işletilen tarihi bir evdir.

Yemekleri oldukça leziz,Geceleri büründüğü sessizlik şehrin kalabalık gürültüsünden kaçanlar için idealdir.

Köy meydanında ki Konuk Evi ise, çay ve gözleme eşliğinde mola verip dinlenmeleriniz için harika bir seçim olacaktır.

 

 

 

Bu Yazıyı Okuyanlar Bunu da Okudular

  • Karadeniz’in Şirin İlçesi Akçakoca ‘yı Tanıyın
    Akçakoca İlçesi,Karadeniz bölgesinin batı ucunda yer alır ve Düzce İlinin denize açılan kapısı konumunda en büyük ilçesidir.Ankara'ya 2.5 saat,İstanbula 2.15 saat yakın mesafesiyle 1950 li yıllardan...
  • Egenin Yeni İncisi Ayvalık
    Ayvalık, bu tür kültür zenginliğinin yanı sıra doğanın bütün güzellikleriyle bezenmiş, doğayla tarihin iç içe geçmiş beraberliğinin yaşandığı, eşsiz güzellikteki bir yöremizdir. Sanat açısından da z...