Ayvalık, bu tür kültür zenginliğinin yanı sıra doğanın bütün güzellikleriyle bezenmiş, doğayla tarihin iç içe geçmiş beraberliğinin yaşandığı, eşsiz güzellikteki bir yöremizdir. Sanat açısından da zengin bir içeriğe sahip Ayvalık’ta, dini ve sivil mimarlığın en karakteristik örneklerini görmek mümkündür. Büyük bir bölümü yıkılmış olmasına rağmen, ayakta kalan Ayvalık Kiliseleri, Ayvalık’ın tarihsel kimliğine katkıda bulunan eserlerdir. Akdeniz kent mimarisinin oluşturduğu mimari örnekler ve bu yapıların oturduğu denize dik inen taş sokaklar, Ayvalık’ın ayrıcalıklı görünümüne en büyük katkıyı sağlamaktadır. Görenlerin vazgeçemediği, görmeyenlerin çok şey kaybettiği yerlerdendir Ayvalık…

GEZİLECEK YERLER

Alibey Adası ya da Cunda: Ayvalık’ı açık denize karşı kapayan bu adaya bir köprü ile karayolundan geçmek mümkündür. Yazları Ayvalık’tan Alibey Adası’na her saat motor seferleri de yapılmaktadır. Adada çok sayıda kilise ve manastır vardır. Kiliselerin en büyüğü Taksiyarhis Kilisesi’dir. Kilisenin büyük çanı Bergama Müzesindedir. Adanın yüksek kesimlerinden boğazların, adaların, içiçe girmiş koyların güzellikleri seyre değer. Ada merkezinde sıralanmış balıkçı lokantalarında, meşhur Papalina, deniz mahsulleri , mezeleri ve zeytinyağlı ot yemekleri ile akşam yemeklerinin zevki doyumsuzdur.

Şeytan Sofrası: Çamlık Orman Kampının yukarısındadır. Eski bir lav birikintisi olan tepe yuvarlak bir sofraya benzer. Demir kafes içinde şeytana ait olduğu söylenen kocaman bir ayak izi vardır. Çam ormanlarla kaplı Ayvalık adalarına hakim yüksek bir tepe olan Şeytan Sofrasından özellikle güneşin batışı izlenmeye değerdir. Bir lokantası bulunmaktadır.

Eski Ayvalık Evleri: Kapıları, alınlıkları, kapı tokmakları, pencereleri, tahta ve taş işçiliği ile görülmeye değer Ayvalık evleri görenleri geçmişe yolculuğa götürür.

ADALAR

Ayvalık ilçesine bağlı adalar topluluğu. İrili ufaklı birçok adadan müteşekkildir. Bunlardan en büyüğü Alibey (Cunda) adasıdır. Köprü ile önce Lale adasına daha sonra dolgu ile Ayvalık’a bağlandığından artık yarımada özelliği taşımaktadır. 

Ayvalık koyu 22 küçük adayı barındırır. Cunda dışında hiçbirinde yerleşim yoktur. Ara sıra balıkçılar mola verirler. Motorlarla bu adalara geziler düzenlenir. İnce kumlu, uzun plajı ile Altınova Ayvalık-Ören arasındadır. Yazlık tatil sitelerinin yoğunluğu hemen göze çarpar.

Ayvalık Adaları kaynaklarda isim olarak Yund Adaları veya Cunda Adaları olarak da geçmektedir. Rumlar bu adalara Kokuluadalar manasına gelen Hekatonisa demişlerdir. Hekatonesos, Apollonnesos, Hekatonnesoi, Hekatos gibi farklı yazılışları da vardır.

* Akoğlu adacığı / Kedi adası (Kopano)

* Alibey Adası / Cunda (Nesos=Ada, Mosko, Yunda, Moshonisi, Moshinos=Kokuluada)

* Çıplak (Chalkis, Cimno)

* Çiçek (Argistra, Angistri)

* Gizli kayalar (Petro=Kaya)

* Göz

* Güvercin / Kızlar Manastırı (St Giorgio / Aya Yorgi) : Tanrının kutsadığı yerlerden olan Pateriça Körfezi’nde bulunan Güvercin Adası ve ada içerisindeki manastır, ortaçağdan bu yana günümüze kadar gelebilen bir yapı olarak büyük ilgi görmektedir.

* Hasır (Sefiri)

* İkiz kayalar (Daskali, Daskalio)

* İlyosta Büyük / Güneş / Fener (Ilyosta, Eleos=Güneş, Oilios)

* İlyosta Küçük / Yumurta (Kilyosta, Eleos Pulo)

* Kalemli (Kalamaki)

* Kara / Balkan / Kutu (Kudho)

* Kara ada / Kamış adası / Akvaryum (Kalamo, Kalamos)

* Karaada Küçük

* Karaada Büyük / Balık adası / Tavşan (Psariano=Balık)

* Kayabaşı

* Kılavuz / Mosko / Pınar / Klavuz (Mosko Pulo)

* Kız (Ulya)

* Kumru

* Lale / Dolap / Soğan (Kromido)

* Maden Büyük / Maden (Pirgo, Pordoselene, Pirgos=kale)

* Maden Küçük

* Melina

* Mırmırcalar

* Pirgos kayalıkları

* Poyraz ada / İncirli / Yellice (Leyah)

* Sazlı ada / Oker

* Taş (Klavo)

* Taşlı

* Tımarhane Adası (Taşlı Manastır) : Çamlık koyunun tam karşısında kocaman kayalık ve bu kayalığın dibinde küçük bir bina gibi görünen adadır. Tımarhane Adası mucizeleri nedeniyle bu adı almıştır. Adaya zincirleri ile bağlı girenlerin akılları başına gelmiş olarak çıktıkları söylenir.

* Tavuk (St Yoannis)

* Tüzüner

* Yalnız

* Yelken

* Yuvarlak adacığı (Kalamo Pulo)

KUMSALLAR

 

* Sarımsaklı Plajları :İlçe merkezine 8 km uzaklıktadır. 7 km uzunluğunda 100 m. eninde bir kumsala sahip plaj; birçok konaklama tesisine, kafeteryaya özellikle deniz mahsulleri satan restoranlara ve gazinolara sahiptir.Yurtdışındaki plajlardan bir farkı olmamasına rağmen bakımsızlık hakettiği ilgiyi görmemesine neden olmaktadır.Devamındaki Şahinkaya (Badavut) plajı ince ve temiz kuma sahiptir.

* Altınova : Ayvalık ilçesinin şirin bir bucağı olan Altınova, temiz sahillere sahiptir. İlçe merkezine 13 km. olan belde, piknik ve gezi yerleri ile orman içinde dinlenmeye olanak sağlamaktadır.

* Ali Çetinkaya (Armutçuk): İlçenin kuzey kıyısında temiz,ince kumu ile halka açık bir plajdır.

* Duba Mevkii: Belediye Plajı, Alibey Adası yolu üzerindedir.

* Alibey Adası (Cunda):İlçe merkezine karayolu ile 8 km. uzaklıktadır. Adanın çevresi doğal plajdır. Türkiye’nin ilk boğaz köprüsü burada, Alibey Adası ile Ayvalık arasında inşaa edilmiştir.

NE YENİR?

 

Ayvalık sahillerinde ve Cunda Adasında deniz kenarında bulunan balık lokantalarında yörenin ünlü balığı papalina, deniz mahsulleri, peynirli tatlısı, mezeleri ve egenin ünlü zeytinyağlı ot yemekleri mutlaka tadılmalıdır.

 

CAMİ VE KİLİSELER

 

* Saatli Camii : İlçe merkezinde İsmet Paşa Mahallesinde yerli Rumlar tarafından kilise olarak yapılmış, 1928’den sonra camiye dönüştürülmüştür.

* Çınarlı Camii : Zekibey mahallesinde eskiden kalma kilise olarak yapılmıştır.Cumhuriyet döneminde camiye dönüştürülmüştür.

* Hamidiye Camii : Sultan Abdülhamid tarafından Ayvalıkta yaşayan müslümanlar için yaptırılmıştır.

* Armutçuk Camii : Kendi adıyla anılan mahallededir. 1990 yıllarında hizmete girmiştir.

* Şehitler Camii : Körfez bölgesinin en büyük camiisidir. Ali Çetinkaya mahallesindedir. 2001 yılında ibadete açılmıştır.

* Taksiyarhis Kilisesi : 1873 yılında inşa edilen kilise; akmayan, işlemeli sarımsak taşlarıyla dikkati çeken Aşağı Çeşme sırasındadır. Bulunduğu yer, Hıristiyanlar ile Müslümanların birlikte yaşadığı kentin ilk mahallesidir. Çevresindeki sokak dokusu ve neo-klasik özellik taşıyan sivil mimari dokusu tipik evleriyle bir bütünlük içindedir. Kilise, mimari özellikleri, içteki mermer işçiliği dini konuları içeren tavan süslemeleri, İsa’nın doğumundan ölümüne kadar anlatan resimleri , balık derisi üzerine yapılmış azize portreleri ile kentin halen bozulmamış en dikkate değer eseridir.

* Aya Nikola Kilisesi : Alibey Adası’ndadır. Tevrat ve İncil’den alınan dini konuların işlendiği fresklerle süslenmiştir.

* Ayışığı Manastırı : Ayışığı Manastırı diye türkçeleştirilen Patriça’daki (Alibey Adasının kuzeye doğru uzantısı) Manastıra Birinci ve İkinci Köyü geçtikten sonra ulaşılır. Büyük ölçüde kendine özgü yapısı ve özelliklerini koruyabilmiştir.

* Leka Manastırı : Dalyan Boğazının körfeze girerken sol yakadaki zeytin ağaçlarının arasından görünen boğaza hakim manastır. Geleneksel manastır yapısının korunmuş olması, yapımında keşişlerin çalışmış olmasındandır.

DALIŞ TURİZMİ

 

Ayvalık, tarihi ve kültürel zenginliklerinin yanısıra, özellikle adalarının çevresi, deniz dibi zenginlikleri ile dalış tutkunlarının tercih ettiği önemli merkezlerden biridir. İlçe merkezinde bulunan dalış tekneleri ziyaretçilere Ayvalık’ın sualtı zenginliği ile tanışma fırsatı sunmaktadır.